12 tips om je ecologische voetafdruk op reis te verkleinen

Voor je reis

Milieuvriendelijker reizen draait helemaal om bewuste keuzes maken. Kies je bestemming en het reistijdstip zorgvuldig, vanuit milieu-, maatschappelijk en economisch oogpunt. Plan je reis ruim van tevoren, zodat je je CO₂-voetafdruk kunt verkleinen.

Tip: Travel & Climate is een Zweeds platform dat het voor consumenten makkelijker maakt om voor vervoersopties met een lage uitstoot te kiezen door de voetafdruk van reizen te berekenen. Het is opgezet door een netwerk dat verbonden is aan het Centrum voor Toerisme van de Universiteit van Göteborg.

Waarom Zweden

Zweden staat staat niet alleen bekend om zijn toegankelijke natuurwonderen, goed bewaarde UNESCO-werelderfgoedlocaties en vooruitstrevende levensstijl. Naast het feit dat Zweden hoog scoort op internationale milieu-indexen, is Zweden

• ... een democratie met het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie, vrijheid van demonstratie en vrijheid van vergadering, die centraal staan in de democratie.
• ... streng op het gebied van wetten om slechte gezondheid en ongelukken op de werkvloer te voorkomen en zo een goede werkomgeving en gunstige omstandigheden te creëren in de meeste bedrijven in de horeca.
• … sinds 2016 ook in de top van de Global Sustainable Competitiveness Index te vinden.

Reizen naar Zweden met een lagere CO₂-uitstoot

Reizigers uit Europa kunnen er goed aan doen om met de trein naar Zweden te reizen, een elektrische auto te huren of een busreis te boeken die op fossielvrije brandstoffen rijdt.

Voor bezoekers die van ver komen, is vliegen misschien de enige optie. Als je met het vliegtuig reist, gebruik dan het acroniem NERD (New, Economy, Regular, Direct) als leidraad bij je vluchtkeuze. Nieuwere, energiezuinigere vliegtuigen en rechtstreekse vluchten zorgen ervoor dat je CO₂-voetafdruk zo klein mogelijk blijft, net als reizen in economy class en licht inpakken.

Bij sommige luchtvaartmaatschappijen kun je tegen een meerprijs het gebruik van duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) ondersteunen. SAF is een hernieuwbaar alternatief voor conventionele vliegtuigbrandstof en kan helpen om de afhankelijkheid van de luchtvaart van fossiele brandstoffen te verminderen.

Tip: Fly Green Fund is een Zweedse non-profitorganisatie die je helpt je CO₂-uitstoot te verminderen door fossiele vliegtuigbrandstof te vervangen door duurzame vliegtuigbrandstoffen.

Neem de tijd

Dit geldt met name voor reizigers die met het vliegtuig komen. Vermijd meerdere korte uitstapjes naar verschillende plaatsen en kies ervoor om meer te ontdekken in de omgeving van je gekozen bestemming. Waarom blijf je niet voor een workation? Of maak van de gelegenheid gebruik om een ander Scandinavisch land te bezoeken. Stel je voor dat je het noorderlicht spot vanuit je kantoor of, voor nachtbrakers, dat je een maand of twee in het licht van de middernachtzon kunt werken ...

Wanneer naar Zweden reizen

Reizen in het laagseizoen heeft verschillende voordelen. Door bestemmingen in het hoogseizoen te vermijden, draag je niet bij aan massatoerisme. Je helpt lokale bedrijven om het hele jaar open te blijven, wat sociaal en economisch duurzaam is. Een extra bonus voor jou is dat de prijzen over het algemeen lager zijn en dat je van je bestemming kunt genieten zonder de drukte.

Voorbeeld: in plaats van de westkust te bezoeken tijdens de drukke zomermaanden, kun je beter in de herfst komen en het kreeftenseizoen meemaken. Of sla de skigebieden over tijdens de kerstpiek en ga in de zomer mountainbiken op de pistes.

Accommodaties met een onafhankelijke milieucertificering

Zweden kent over het algemeen heel goede arbeidsomstandigheden. En als je op zoek bent naar unieke accommodaties dicht bij de natuur, ben je hier aan het juiste adres. De Zweedse bossen bieden een keur aankleinschalige accommodaties die perfect opgaan in de natuurlijke omgeving.

Zweden heeft geen nationaal keurmerkprogramma voor duurzaamheid in de horeca. In plaats daarvan zijn er veel door onafhankelijke instanties gecertificeerde normen voor hotels, waaronder ISO, Green Key, Nordic Swan Ecolabel en Krav.

Grote Zweedse hotelketens onderbouwen hun milieu- en sociaal beleid ook met onafhankelijke certificeringen:

• Scandic Hotels: Alle Zweedse vestigingen hebben het door een onafhankelijke instantie gecontroleerde Nordic Swan Ecolabel.
• Strawberry (voorheen Nordic Choice Hotels): Bijna alle hotels zijn gecertificeerd met het Nordic Swan Ecolabel.
• Elite Hotels: Gecertificeerd door Green Key, een onafhankelijk milieukeurmerk, dat alles omvat van energie- en waterverbruik tot verbruiksartikelen.

Activiteiten en lokale toeristische initiatieven met een lagere impact

Om het meeste uit je vakantie te halen met zo min mogelijk impact, kun je het beste een beroep doen op lokale aanbieders en gidsen. Zo steun je niet alleen de lokale economie en werkgelegenheid, maar krijg je ook deskundige tips en ontdek je verborgen pareltjes die je reis onvergetelijk maken.

Verschillende keurmerken en initiatieven brengen bedrijven samen die aan specifieke milieu- en sociale normen voldoen. Hier zijn er een paar:

• Nature’s Best is het onafhankelijk gecontroleerde kwaliteitslabel van Zweden voor natuurbelevenissen. Het is gebaseerd op zes principes voor ecotoerisme en omvat alles van accommodaties en Sámi-ervaringen tot hondensleeën en cruises door de archipel – in totaal zo’n 35 bedrijven verspreid over het hele land.
• Responsible Tourism Västerbotten is een regionaal initiatief waarbij bedrijven in de provincie Västerbotten samenwerken aan verantwoorde toerisme-initiatieven met een lagere milieu-impact. Het is gebaseerd op op de erkende richtlijnen van de GSTC en omvat meer dan 80 bedrijven op het gebied van accommodatie, natuur, cultuur en eten.
• ‘Hållbarhetsklivet’ (regionaal project voor duurzamer toeristisch beheer) is een gezamenlijk regionaal project voor toerisme in West-Zweden. Het brengt zo’n 60 bedrijven samen in de stad Göteborg en de provincies Bohuslän, Dalsland en Västergötland.
• Sustainable Plejs is een door de EU gefinancierd initiatief van het grootste eiland van Zweden, Gotland. Het brengt lokale hotels en restaurants samen om de nadruk te leggen op lokale producten en werkgelegenheid het hele jaar door.

Wist je dat? De levendige Zweedse startup-scene heeft veel internationale aandacht gekregen. Toch heeft Zweden een lange geschiedenis van innovatie en staat het volgens de Global Innovation Index 2025 op de tweede plaats als meest innovatieve land ter wereld. Een bijzondere Zweedse tech-innovatie is de waterbesparende douche Orbital, die water recirculeert en zuivert, en die in verschillende hotels in Zweden is geïnstalleerd, waaronder Treehotel.

Eet en drink met weinig impact

Naast de uitdaging van de grote impact van vlees op het klimaat, is voedselverspilling een grote challenge in de horeca. Veel Zweedse restaurants treffen maatregelen om dit te verminderen en eveneens hun duurzaamheidspraktijken te verbeteren. Als restaurantgast kun je ook door kleine handelingen een verschil maken.

• Kies bij buffetten bijvoorbeeld voor meer groente en schep niet meer eten op dan je op kunt.
• Kies lokaal en seizoensgebonden voedsel. Zo krijg je niet alleen versere producten en leer je meer over het culinaire erfgoed van de bestemming, je hebt ook een positieve invloed op zowel het milieu als de lokale economie.
• Als je een tafel hebt gereserveerd maar niet kunt komen, annuleer de reservering dan op tijd zodat het restaurant zich kan aanpassen.

Wist je dat? Zweeds kraanwater is van hoge kwaliteit en volkomen veilig om te drinken. Zweden staat zelfs steevast genoteerd als een van de landen met het beste drinkwater ter wereld. Water rechtstreeks uit de kraan drinken is de norm, zelfs in restaurants. Je hoeft dus geen water in plastic wegwerpflessen te kopen.

Koop circulair en lokaal

Hoewel winkelen en consumeren van nature grondstoffen verbruiken, willen veel bezoekers toch souvenirs kopen om mee naar huis te nemen. Sommige keuzes hebben dan minder impact dan andere. Vermijd allereerst massaproducten die aan de andere kant van de wereld zijn gemaakt. Koop producten die in Zweden zijn gemaakt van hoogwaardige, lokaal geproduceerde materialen.

Zweden is bezaaid met boerderijwinkels die lokale en kleinschalige producten verkopen. Een dagje naar het platteland is een belevenis op zich. En terwijl je winkelt voor typisch Zweedse levensmiddelen zoals platbrood, lingonbessenjam, Kalix kaviaar, zuurstokken ('polkagrisar') en gedroogd rendiervlees, kun je van de gelegenheid gebruikmaken om te genieten van een klassieke Zweedse 'fika'.

Zweedse mode richt zich vaak op tijdloosheid en lange levensduur. Kies voor een designobject dat functioneel en van hoge kwaliteit is, gemaakt om keer op keer te gebruiken. Of kies een kledingstuk dat staat voor minimalistisch en tijdloos design. En niet te vergeten: Zweden zijn goed in hergebruik, wat betekent dat er in de steden veel vintagewinkels en tweedehandswinkels van hoge kwaliteit zijn die tweedehands kleding en meubels verkopen.

Emissiearme mogelijkheden om je in Zweden te verplaatsen

Kies voor lopen of fietsen wanneer je de keuze hebt. Zweedse steden zijn ontworpen voor voetgangers en fietsers. Straten hebben trottoirs en fietspaden en op bijna elke hoek staan fietsrekken.

Maak gebruik van het openbaar vervoer. Zweden heeft een uitgebreid openbaar vervoersysteem met metro, tram en bus waarbij je meestal met je bankkaart kunt betalen.

Als je een taxi of huurauto nodig hebt, kies dan indien mogelijk voor een elektrisch voertuig. Taxi Stockholm, het grootste taxibedrijf in Stockholm, is ISO 9001- en ISO 14001-gecertificeerd en heeft zich ten doel gesteld om tegen 2030 over te stappen op een emissievrije vloot, ondersteund door een gestructureerde bedrijfsstrategie. Taxi Kurir, dat in verschillende Zweedse steden actief is, is ook ISO 9001- en ISO 14001-gecertificeerd en is bezig met de overstap naar een fossielvrij wagenpark.

Treinreizen in Zweden behoren tot de meest emissiearme vervoersopties in Europa. De grootste Zweedse spoorwegmaatschappij, SJ, draait voor 100% op hernieuwbare energiebronnen (waterkracht en windenergie). Het prachtige uitzicht is een bonus!

Al jaren kunnen reizigers in de Zweedse binnenlandse luchtvaart vliegen met een aandeel duurzaam geproduceerde biobrandstof – een vorm van SAF.

Als je geen info kunt vinden over milieumaatregelen... Vraag er dan naar!

Goede arbeidsomstandigheden en biologische producten zijn wijdverbreid in Zweden, maar niet alle lokale producenten hebben de financiële middelen voor certificeringen door derde partijen. Communicatie en vragen stellen kunnen helpen om het bewustzijn te vergroten. Op de lange termijn draag je zo bij aan het stimuleren van ontwikkeling.

Laat geen spoor achter...

Iedereen is vrij om door de Zweedse natuur te zwerven dankzij het recht van vrije toegang ('Allemansrätten'). Het principe van dit unieke recht, dat je toestaat om in bossen te kamperen, in meren te zwemmen en zoveel bessen te plukken als je kunt dragen, is 'niet verstoren en niet vernielen'.

Recyclen is vanzelfsprekend voor Zweden; je ziet overal afvalbakken met verschillende containers voor plastic, papier, glas, metaal, etensresten enz.

... of steun de biodiversiteit gewoon door er te zijn

Op sommige bestemmingen speelt het reguleren van het aantal bezoekers een rol bij de bescherming van de lokale natuur. Een voorbeeld hiervan is Stora Karlsö, een eiland voor de kust van Gotland. Het eiland heeft een ‘Nature’s Best’-certificaat en is het op één na oudste beschermde natuurgebied ter wereld, dat vooral bekend staat om zijn rijke vogelleven.

Stora Karlsö is een cruciale plek voor de bedreigde Oostzee-zeekoeten, die op de steile kliffen nestelen. Tijdens de coronapandemie, toen het eiland gesloten was voor bezoekers, kwamen er in plaats daarvan grote groepen zeearenden aan die de zeekoeten zo erg afschrikten en verstoorden dat het aantal kuikens met minstens 25 procent afnam. Wetenschappers hielden de situatie in de gaten en ontdekten dat de bezoekers van Stora Karlsö zich gedroegen als „beschermers van de zeevogels“, aldus een artikel in Biological Conservation. De conclusie was dat, in specifieke onderzochte gevallen, een gecontroleerde menselijke aanwezigheid kan helpen om kwetsbare dierenpopulaties te beschermen tegen natuurlijke roofdieren.

De keuzes die je maakt tijdens het reizen kunnen blijvende waarde creëren – zowel voor jezelf als voor de plekken die je bezoekt.